e-ISSN 2518-1181
DOI 10.33146/2518-1181
Online Media ID R40-06293
← Повернутись Опубліковано: 30.05.2026

Інтеграція принципів макасід аш-шаріа, зеленого банкінгу та податкової політики для реалізації сталого фінансування в Індонезії

Автори

Сухендар Сухендар Університет Султана Агенга Тіртаяса, Індонезія ORCID 0009-0006-5633-4482
Руді Зульфікар Університет Султана Агенга Тіртаяса, Індонезія ORCID 0000-0002-0208-6253
Елвін Бастіан Університет Султана Агенга Тіртаяса, Індонезія ORCID 0009-0001-8221-8796
Імам Абу Ханіфа Університет Султана Агенга Тіртаяса, Індонезія ORCID 0000-0002-2383-7984

DOI:

https://doi.org/10.33146/2518-1181-2026-2(112)-178-191

Анотація

У відповідь на ескалацію екологічної деградації, зміни клімату та соціально-економічної нерівності, зростає потреба в інтеграції етичних, екологічних та фіскальних міркувань у фінансову систему Індонезії. Як найбільша у світі країна з мусульманською більшістю та країна зі значними екологічними проблемами, Індонезія потребує моделі сталого фінансування, яка є не лише технічно ефективною, але й нормативно обґрунтованою. У цьому контексті принципи макасід аш-шаріа пропонують комплексну етичну основу, тоді як зелений банкінг та податкова політика функціонують як операційні та фіскальні інструменти. Мета цього дослідження – проаналізувати та побудувати інтегративну структуру, що пов’язує принципи макасід аш-шаріа, практику зеленого банкінгу та податкову політику як взаємопідсилюючі основи для реалізації сталого фінансування в Індонезії. Дослідження використовує якісний дослідницький дизайн з використанням систематичного огляду літератури, документального аналізу та тематичного синтезу. Дані отримані з академічних публікацій, нормативних документів та міжнародних рамок сталого розвитку, які аналізуються за допомогою якісного контент-аналізу для виявлення закономірностей, взаємозв’язків та концептуальних зв’язків між трьома сферами. На основі цього підходу в дослідженні розроблено концептуальну модель, яка називається Рамковою структурою сталого фінансування на основі шаріату. Результати дослідження показують, що поточне впровадження сталого фінансування в Індонезії обмежене інституційною фрагментацією, відсутністю координації між регуляторними органами, відсутністю єдиної зеленої таксономії та недостатніми фіскальними стимулами. Водночас принципи макасід аш-шаріа можуть слугувати міцною нормативною основою, яка зобов’язує до екологічної відповідальності, зелений банкінг забезпечує вимірювані операційні механізми, а податкова політика діє як фіскальний прискорювач, що робить сталий розвиток інвестицій економічно життєздатним. Ефективна синергія між цими складовими вимагає міжвідомчої координації, інтегрованої регуляторної структури та комплексної структури фіскальних стимулів, узгодженої з ісламськими інструментами зеленого фінансування. Науковою новизною дослідження є концепція, яка поєднує ісламські фінанси, екологічну стійкість та фіскальну політику в єдиній аналітичній основі. Також стаття надає практичні рекомендації для регуляторів, ісламських фінансових установ та державних органів для прискорення переходу Індонезії до сталої, етичної та стійкої фінансової системи.

Ключові слова

принципи макасід аш-шаріа, зелений банкінг, стале фінансування, фіскальна політика, ісламські фінанси, екологічна стійкість, зелене фінансування
Список використаних джерел
  1. Ahmed, U., Maruf, A., Alam, S., & Azizah, L. (2024). The role of Islamic finance in sustainable and green transition. Suhuf: International Journal of Islamic Studies, 36(2), 118–139. https://doi.org/10.23917/suhuf.v36i2.6314
  2. Astuti, T. M. P., Setyowati, D. L., Hidayah, I., Kusumandari, R. B., Fajar, F., & Setyoko, D. T. (2024). Penanaman Karakter Toleran Melalui Projek Penguatan Profil Pelajar Pancasila (P5). Jurnal SMART (Studi Masyarakat, Religi, dan Tradisi), 10(1), 15–28. https://doi.org/10.18784/smart.v10i1.2218
  3. Awang, M. Z., Faridah, N., Nong, M., & Yusof, W. M. (2025). Integrating Islamic Social Finance with the United Nations Sustainable Development Goals through Maqasid Al-Shariah Principles. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 15(7), 35–51. https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v15-i7/25668
  4. Dewi, A. K. (2025). Sustainable finance in Islamic banking: A systematic review in the context of economic instability. Jurnal Ilmiah Manajemen Kesatuan, 13(4), 2395–2404. https://doi.org/10.37641/jimkes.v13i4.3489
  5. Ejaz, M., Ashraf, M., Shahid, M. S., & Kamran, M. (2025). Impact of Green Finance and ESG on the Sustainable Performance of Islamic Banks. Sustainable Business and Society in Emerging Economies, 7(2), 221–240. https://doi.org/10.26710/sbsee.v7i2.3353
  6. Farabi, A., Kurniadi, A. P., Dasilva, H., Thoha, M., Karimi, K., Suhendra, A., Firdaus, I. A., Setiawan, S., Asrori, A., & Salim, Z. (2025). Islamic Banking Finance and Environmental Sustainability: Sector-Level Analysis from Indonesia. International Journal of Energy Economics and Policy, 15(5), 695–704. https://doi.org/10.32479/ijeep.20331
  7. Firdaus, I. C., & Muflikhah, U. (2025). Sikap Sosial Keagamaan Siswa dalam Bingkai Moderasi Beragama. Jurnal SMART (Studi Masyarakat, Religi, dan Tradisi), 11(1), 40–57. https://doi.org/10.18784/smart.v11i1.2909
  8. Harahap, B., Risfandy, T., & Futri, I. N. (2023). Islamic law, Islamic finance, and sustainable development goals: A systematic literature review. Sustainability, 15(8), 6626. https://doi.org/10.3390/su15086626
  9. Hidayat, G., Dewi, K. H., Utama, A. N. B., & Zikriani, H. (2024). Green Finance: Evaluating the Impact of Sustainable Investments on Corporate Performance of Islamic Bank in Indonesia. International Journal of Business, Law, and Education, 5(2), 1966–1977. https://doi.org/10.56442/ijble.v5i2.772
  10. Inayati, I., Badina, T., & Fatoni, A. (2025). The Nexus Between a Maqashid Sharia and Islamic Green Finance: A Bibliometric Analys Is on Scopus Scientific Database. Jurnal Masharif Al-Syariah: Jurnal Ekonomi dan Perbankan Syariah, 10(5), 3554–3572. https://doi.org/10.30651/jms.v10i5.28528
  11. Irfany, M. I., Utami, A. D., Lubis, D., Ramadhini, F., Suwari, L. F., Maula, N. R., … Haq, D. A. (2024). Islamic Finance and Environmental Sustainability: Empirical Insight from OIC Countries. International Journal of Energy Economics and Policy, 14(6), 707–715. https://doi.org/10.32479/ijeep.17400
  12. Izzati, A. N., Tumuyu, S. S., & Wardhana, Y. M. A. (2025). Reconceptualizing green sukuk through Maqashid al-Shariah for advancing sustainable development goals. Journal of Islamic Economics Lariba, 11(2), 1833–1862. https://doi.org/10.20885/jielariba.vol11.iss2.art22
  13. Jan, A., Mata, M. N., Albinsson, P. A., Martins, J. M., Hassan, R. B., & Mata, P. N. (2021). Alignment of Islamic Banking Sustainability Indicators with Sustainable Development Goals: Policy Recommendations for Addressing the Covid-19 Pandemic. Sustainability, 13(5), 2607. https://doi.org/10.3390/su13052607
  14. Khalidin, B., Musa, A., Fardesi, M., & Ulfia, N. (2024). Islamic Economics towards the Sustainability of Economic Development. International Journal of Social Science Humanity & Management Research, 3(11), 1505–1513. https://doi.org/10.58806/ijsshmr.2024.v3i11n16
  15. Kholil, A., & Zuardi, M. (2025). Optimizing Islamic Financial Instruments in Indonesia to Support SDGs: Maqashid Syariah Perspective. Profetika: Jurnal Studi Islam, 26(01), 191–210. https://doi.org/10.23917/profetika.v26i01.9217
  16. Klongrua, S., Umuri, K., & Muftahuddin, M. (2025). Maqasid al-Shariah and environmental sustainability: an Islamic economic perspective. International Journal of Kita Kreatif, 2(1). https://doi.org/10.24815/ijkk.v2i1.44790
  17. Marpaung, M., & Lubis, I. S. (2025). Integration between the Sharia Maqasid Principles and the Sustainable Development Goals (SDGs). Inisiatif: Jurnal Ekonomi, Akuntansi Dan Manajemen, 4(2), 338–346. https://doi.org/10.30640/inisiatif.v4i2.3960
  18. Maulana, M. R., Pratiwi, R. S., & Aizza, D. (2025). Peran ESG dalam Mendukung Green Economy Indonesia dalam Perspektif Perbankan Syariah. Jurnal Ekonomi, Bisnis Dan Manajemen, 4(4), 28–42.
  19. Muklis, M., Bisri, A., Rahmat, P., & Hannum, U. (2025). Investasi syariah sebagai strategi pembangunan masa depan yang berkelanjutan: Kajian konseptual dan empiris. MAMEN: Jurnal Manajemen, 4(3), 511–521. https://doi.org/10.55123/mamen.v4i3.5928
  20. Ningluthfi, A. C., & Nurohman, Y. A. (2024). Peran Islamic Green Banking terhadap Sustainable Development Goals di Indonesia. Al-Kharaj: Jurnal Ekonomi, Keuangan & Bisnis Syariah, 6(5), 3689–3703. https://doi.org/10.47467/alkharaj.v6i5.1182
  21. Nurcahyo, S. A., Arismaya, A. D., & Anis, M. (2024). The role of Maqashid-Syariah in enhancing business sustainability through green dynamic capability and marketing strategies. Indonesian Journal of Islamic Economics Research, 6(2), 118–131. https://doi.org/10.18326/ijier.v6i2.2484
  22. Nurjannah, N., Bulutoding L., Sapa, N. B., Amiruddin, K, & Sumarlin, S. (2024). Green Banking Perspektif Maqāṣid Asy-Syarīʿah dalam Mendorong Eksistensi Perbankan Syariah. Al-Buhuts, 20(2), 01–18. https://doi.org/10.30603/ab.v20i2.5226
  23. Putri, I. L., Sulistiyo, A. B., & Widiyanti, N. W. (2025). Systematic Literature Review on the Integration of Maqashid al-Shariah and ESG Principles in Islamic Financial Institutions. International Journal of Research and Review, 12(August), 515–522. https://doi.org/10.52403/ijrr.20250861
  24. Raimi, L., Abdur-Rauf, I. A., & Ashafa, S. A. (2024). Does Islamic Sustainable Finance Support Sustainable Development Goals to Avert Financial Risk in the Management of Islamic Finance Products? A Critical Literature Review. Journal of Risk and Financial Management, 17(6), 236. https://doi.org/10.3390/jrfm17060236
  25. Ramadhan, S., Muchlis, S., & Jannah, R. Green Finance Disclosure Based on Maqashid Sharia in Achieving Sustainable Development Goals (Phenomenological Study at Bank Muamalat KCP Gowa). FUNDS: Jurnal Ilmiah Akuntansi, Keuangan, dan Bisnis, 3(2), 1–18. https://doi.org/10.35905/funds.v3i2.14900
  26. Rerung, A., Rusmardiana, A., Amalia, F. R., & Karim, A. (2025). Sustainable Financial Management Strategies in Islamic Banks Amid Global Economic Volatility. Jurnal Ilmiah Manajemen Kesatuan, 13(5), 3735–3744. https://doi.org/10.37641/jimkes.v13i5.3676
  27. Sadly, E. (2026). Integrating Maqashid Syariah in Sustainable Development Goals (SDGs): A Conceptual Framework for Green Economic Policy. International Journal of Economics (IJEC), 5(1), 18–28. https://doi.org/10.55299/ijec.v5i1.1758
  28. Siregar, R. (2025). ESG and Islamic Accounting for Sustainable Islamic Finance: A Qualitative Study. Jurnal Ilmiah Akuntansi Kesatuan, 13(3), 555–566. https://doi.org/10.37641/jiakes.v13i3.3410
  29. Supriadi, I., Fatchurrohman, M., Maghfiroh, R. U., Abadi, R. (2025). Reconstructing Islamic Finance Through Maqashid Shariah and Green Economy: An Agent-Based Adaptive Model. International Journal of Islamic Finance, 3(2), 83-109. https://doi.org/10.14421/ijif.v3i2.2801
  30. Syaichoni, A., Huda, Q., Pangestu, N., & Sampurno, R. W. (2025). Integrating Maqasid al-Shariah and Sustainable Development Goals Islamic Financial Planning: A Framework for Ethical Wealth Distribution. International Journal of Islamic Finance, 3(1), 81–94. https://doi.org/10.14421/ijif.v3i1.2595
  31. Umami, D. F., & Nisa, F. L. (2024). Pendekatan Maqasid Syariah Dalam Kebijakan Fiskal Untuk Kesejahteraan Sosial Dan Pembangunan Ekonomi Hijau (Studi Kasus: PT. Bank Syariah Indonesia Tbk Tahun 2021-2023). Moneter: Jurnal Ekonomi Dan Keuangan, 2(3), 131–142. https://doi.org/10.61132/moneter.v2i3.652
  32. Wardhani, I. I., Siregar, Z. U., Hanafiah, M. K., Prayudi, M. I., Islam, U., & Utara, S. (2025). The Integration of Shariah Principles and Green Finance in Achieving Sustainable Development Goals: A Critical Review. UNEFA Conference, 1(1), 754–760. Retrieved from: https://proceeding.unefaconference.org/index.php/IHERT/article/view/480
  33. Yulita, N. (2025). Integrating Sustainability and Maqashid Shariah in Islamic Banking: A Systematic Literature Review. Salam (Islamic Economics Journal), 6(2), 428–437. https://doi.org/10.24042/sfdaaa10
  34. Yusuf, M., Dasawaty, E. S., Esra, M. A., Apriwenni, P., Meiden, C., & Fahlevi, M. (2024). Uncertain supply chain management integrated reporting, corporate governance, and financial sustainability in Islamic banking. Uncertain Supply Chain Management, 12, 273–290. https://doi.org/10.5267/j.uscm.2023.9.022
  35. Zahid, Z., Hossain, M. E., & Mohammed, B. A. K. (2025). Leveraging Green AI for Sustainable Resource Management in Islamic Finance: Bridging the Gap Between Ethical Finance and Environmental Sustainability. International Journal on Cybernetics & Informatics (IJCI), 14(5), 83–98. https://doi.org/10.5121/ijci.2025.140507